Struinen over De Enk

Veluwsche Stoomtrein Maatschappij

Uit de Apeldoornse Courant van 27 juni 1975:

VSM op stoom

Maandag 14 juli zal officieel de eerste stoomtrein van het Apeldoornse perron vertrekken richting Dieren. Gistermiddag gaf een keurmeester van het Stoomwezen, na een beoordeling van een door de Veluwse Stoomtrein Maatschappij gekochte Duitse loc, het groene licht. In Apeldoorn en Dieren wordt door vrijwilligers van de VSM met man en macht gewerkt aan de aanleg van een speciaal perron. Ook aan de stations in Lieren en Eerbeek wordt hard geknutseld.

Natuurlijk is dit niet de eerste stoomtrein die over dit spoor heeft gereden. Voorafgaande aan de opening van deze toeristische stoomattractie is er een stuk geschiedenis te vertellen over dit goederen en personenvervoerlijntje, dat de Enk in Beekbergen doorkruist.

De spoorlijn is geopend op op 2 juli 1887 door de Maatschappij KNLS (Koninklijke Nederlandsche Lokaal Spoorwegmaatschappij Koning Willem III) en gesloten op 1 augustus 1950.
De spoorlijn liep van Dieren naar Hattem. Het noordelijke deel, Apeldoorn-Hattem, was al eens beschreven. Een werkgroep van de oudheidkundige vereniging De Marke is sinds 2002 druk bezig de geschiedenis van de spoorlijn Dieren-Apeldoorn in kaart te brengen. Ze is er eind 1999 mee begonnen en heeft al veel wetenswaardge informatie verzameld. Onderstaande informatie heb ik van hun site gesnoept. (ga er vooral eens kijken; interessant).

Nederland moest na Gouden Eeuw mee in de vaart der volkeren om de armoede te bestrijden die na het faillissement van de Verenigde Oost-Indische Compagnie rond 1800 was ontstaan. Overal ontstonden bedrijven. Kanalen, zeeën, meren, rivieren en verharde wegen waren op dat moment de geijkte vervoerskanalen. Onder meer de Nieuwe Waterweg, het Noordzeekanaal en het Apeldoornsch-Dierens Kanaal werden in die periode gerealiseerd.

In 1878 werd de ‘Wet omtrent regeling van de dienst op Locaalspoorwegen‘ van kracht, waardoor het mogelijk werd om tegen relatief lage kosten spoorlijnen aan te leggen. In 1879 werd in Zwolle het Veluwsch Locaalspoorwegcomité in het leven geroepen.

Dit leidde tot de oprichting van de Nederlandse Locaalspoorweg Maatschappij. Deze had onder meer tot taak de lijn Dieren-Apeldoorn aan te leggen, met in ieder aanliggend dorp een station en een baanwachterswoning. In 1887 werd deze spoorlijn geopend.

Het station Beekbergen (Bbg) ligt aan de rand van de Enk op het traject Dieren - Apeldoorn. Het gebouw dateert uit 1886, type: KNLS 2e klasse Het betreft een laag gebouw met woning. architect: K.H. van Brederode

Het 32 kilometer lange traject was bestemd voor zowel passagiers als goederenvervoer.In 1947 eindigde het reguliere personenvervoer.
Het goederenvervoer bestond uit bijvoorbeeld aanvoer van brandstoffen voor de vele ketelhuizen, grondstoffen voor de papier- en kartonindustrie en diverse handelsgoederen voor de landbouwcoöperaties langs de route.

MIJNHOUT

De retourvrachten bestonden veelal uit papier, karton, kalkzandsteen en landbouwproducten. In Beekbergen en Loenen waren er tevens grote laad- en losplaatsen voor vooral het mijnhout dat uit de Veluwse bossen kwam.

De Veluwsche Stoomtrein Maatschappij

Daarna is de spoorlijn Apeldoorn - Dieren weer in bedrijf genomen door de VSM en doet het dienst als toeristische attractie.

De Veluwsche Stoomtrein Maatschappij rijdt over een deel van de zogenaamde "Koning Willem III-spoorlijn" welke vanaf Apeldoorn via Beekbergen, Immenbergweg, Loenen en Eerbeek naar Dieren loopt. De lijn is 22 kilometer lang. In 1975 startte de VSM op de spoorlijn Apeldoorn - Dieren met het museumbedrijf. 1 juni 1984 reed de laatste NS-goederentrein, ironisch genoeg wegens omstandigheden getrokken door een VSM stoomlocomotief.
Het traject Apeldoorn - Dieren is erg afwisselend. Allereerst gaat de lijn parallel aan het Apeldoorn-Dierens Kanaal door het industriegebied van Apeldoorn. Nadat de spoorlijn het viaduct van de A1 gepasseerd is vervolgt het zijn weg door de glooiende weilanden bij Beekbergen om vervolgens ter hoogte van Halte Immenbergweg het bosrijke gebied van de Veluwe in te gaan. Nabij Loenen gaat de lijn de weilanden weer in om daarna dwars door Eerbeek heen te gaan. Voorbij Eerbeek duikt de spoorlijn het bos weer in en komt vervolgens ter hoogte van Laag Soeren weer langs het Apeldoorn-Dierens Kanaal. Vervolgens buigt de lijn iets af en loopt door Dieren heen om uiteindelijk het station van Dieren te bereiken.

Beekbergen is de thuishaven van de VSM. In Beekbergen werkt de VSM aan een historisch verantwoord museum-stoomdepot. Het VSM-station/depot ligt op de grens met Lieren een klein plaatsje oostelijk van Beekbergen. Er is van alles te zien, o.a.; een draaischijf, een kolenkraan en natuurlijk veel locomotieven en rijtuigen.

Door de VSM wordt jaarlijks het evenement "Terug naar toen" georganiseerd. Afgelopen jaar reden er deze dagen 11 stoomtreinen over het spoor, en elk jaar worden een paar gastlocomotieven uitgenodigd. In 2005 waren er o.a. oude goederenwagons te bewonderen, waarvan eentje geladen met antieke VW-kevertjes. Het is een evenement die door vele stoomtreinminnaars uit binnen- en buitenland wordt bezocht. UIteraard kun je de hele dag meerijden. Ook rijden deze dagen antieke busdienstlijnen, die de bezoekers van station naar station brengen. Teveel om op te noemen. Kijk eens opde site van de VSM voor uitgebreide info

Bron: http://www.stationsweb.nl
Bron: Veluwsche Stoomtrein Maatschappij (Maak eens een tochtje over dit nostalgische spoor. Dienstregeling op hun site.

Binnenkort een aanvulling

Veluwsche Stoomtrein Maatschappij

Uit de Apeldoornse Courant van 27 juni 1975:

VSM op stoom

MIJNHOUT

Een jaar lang struinen over De Enk