Struinen over De Enk

Op de boerderij

Door Henk Brugman, de boer die ik had ontmoet op de Enk tijdens het maken van foto's van hooien, was ik van harte uitgenodigd eens een kopje koffie te komen drinken. De afspraak werd gemaakt dat ik dan rond melkerstijd zou komen, zodat ik dat ook eens mee kon maken.

De boerderij staat niet op de Enk, daar staat trouwens geen enkele boerderij, alleen aan de rand. Maar toch vind ik, dat dit bedrijf een binding heeft met de Enk, waar deze boer zijn gewassen haalt voor zijn vee. Vandaar dat ik het plaats op deze site.
Ik heb mijn ogen uitgekeken. Eigenlijk heb ik nooit zo beseft, wat voor een bedrijvigheid er in de boerenstallen plaats vindt. 'Luister' naar mijn verhaal.

Ik bel aan bij het prachtige authentieke veluwse boerderijtje genaamd "De Deurvoort" midden in de weilanden, hemelsbreed zo'n vijf kilometer verwijderd van de Enk.
Alleen een hondje reageert. "Waar is het baasje?" vraag ik haar en zowaar ze wandelt naar de overkant van de weg waar grote boerenschuren staan. Bij een paar schuren is bedrijvigheid; koeien loeien en ik hoor stemmen. Ik kijk naar binnen en word hartelijk begroet. De familie, Henk, Ingrid met hun dochtertje van anderhalf en de vader van Henk zijn druk bezig met het melken van de grote stapel melkkoeien. De koeien staan in een grote 'wachtruimte' hun beurt af te wachten tot ze in het gedeelte worden gelaten waar ze gemolken worden. Aan elke kant van een soort kelder, stellen de koeien zich in rijen op, zes aan elke kant. Om de uiers van de koe worden een soort doppen geschoven en via de chip, die de koe om haar nek heeft, registreert de computer, welke koe waar staat en hoeveel melk er wordt gegeven.
"Je treft het; er moet een koe kalven. Als je het leuk vindt mag je wel kijken".
Leuk? Ik vind het geweldig; spannend. De koe staat nog in het land en een stukje van de vliezen is al zichtbaar. Koe wordt tijdens het melken naar binnen geloodst, waar een aparte 'kraamkamer' is. Koe vergeet even dat er wat gaande is, verkent de omgeving, maar gaat dan liggen. Weet zij wat er aan de hand is? Het is haar eerste kalf.
Het melken gaat intussen door. Ik mag ook even bij het melken in de kelder kijken.
Henk vraagt mij daarna te kijken hoe ver de koe al is. "Ik zie nu iets meer dan alleen twee pootjes". "Dan is het nu tijd", zegt Henk en pak een soort klem aan een stok en plaats deze achter op de koe en helpt de geboorte te versnellen door heel voorzichtig aan het touw te trekken dat om de voorpoten van het kalfje is gebonden. Het gaat zo gemakkelijk. Het is werkelijk een wondertje wat er voor mijn ogen gebeurt, al worden op hetzelfde moment vast duizenden koeien ter wereld geboren. Toch blijft het bijzonder als je er zo dicht met de neus bovenop staat.
Koe kijkt eens achterom en heeft in de gaten dat er iets speciaals is gebeurd, waarin zij de hoofdrol speelt. Ze komt overeind, ziet haar kind, ruikt er aan en gaat het dan schoon likken. "Dat zit wel goed", zegt Henk en gaat verder met het werk.
"Kom we gaan de kalfjes voeren". Ik ben helemaal vertederd; wat nog een kleine 'kleutertjes'. Met Henk zijn vader ga ik nog naar een andere stal waar een minikalfje staat. Een couveusekalfje; na de geboortje veel te klein en het leek erop of het dood zou gaan. "Maar ze heeft het gered", zegt Henks vader trots.
Iets verderop in de wei staan nog pinken en/of vaarsen.
Henk vertelt, dat als al het vee in de winter op stal staat er zeker zo'n 140 dieren binnen staan. Waauw, wat een groot bedrijf; wat een organisatie.

Na de koffie laat Henk de rest van het bedrijf zien, de opslag van hooi en mais, de schuur met de machines.
"Als je nog een kijken wilt, kom je maar eens terug". En dat heb ik gedaan.

Want ik wil nog weten waar nu dat verpakte gras en gehakselde mais van de Enk blijft.
Lees maar

Even ter lering:

Kalf (een babyrund)
Pink (een vrouwelijk kalf van één à anderhalf jaar)
Vaars (een pink die moeder is geworden)
Koe (een vaars die 2 of meer kalfjes heeft gekregen)
Stier (een mannelijk rund)

Op de boerderij

Een jaar lang struinen over De Enk